Bakan Fahrettin Koca, Bilim Kurulu Toplantısından Sonra Konuştu

İlk kez Ankara dışında yapılan 3 saatlik Bilim Kurulu toplantısı sonrası basın açıklaması yapan Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, İstanbul’daki korona virüs ile ilgili açıklamalarda bulundu.

Bilim Kurulu’nun Ankara dışında toplanmasını sıradan olmadığını belirten Bakan Koca, 3 gün önce İstanbul’da vaka sayılarının Türkiye’nin yüzde 40’ına ulaştığını açıkladığını hatırlattı ve hekim ve hemşirelerden ambulans şoförlerine kadar bütün sağlık çalışanlarının teyakkuzda olduğunu söyledi.

Türkiye İstanbul’un temaslısıdır

İstanbul’daki ve İstanbul’un çevresindeki illerin vaka oranları hakkında konuşan Bakan Koca şu ifadeleri kullandı:

“Son 7 günde ortalama vaka artışı geçen ayın ortalamasından yüzde 85 fazladır. Oran 16.5 milyon nüfusla birlikte düşünüldüğünde korkutucudur. Artış İstanbul’a gidiş-gelişlerin fazla olduğu şehirlerde de yüksektir. Balıkesir ve Tekirdağ’da yüzde 95, Düzce ve Bilecik’te yüzde 99… Sadece sayılan iller değil, tüm Türkiye İstanbul’un temaslısıdır.”

“İstanbul’u kontrol altında alamazsak salgın baş edilir olmaktan çıkacaktır.”

Bakan Koca İstanbul’un virüsle mücadele için en önemli şehir olduğunu ve İstanbul’daki gözlemlerini şu sözlerle açıkladı:

Gelişme salgınla mücadelede 83 milyonu ilgilendirmektedir. İstanbul’da durumu kontrol altına alamazsak salgın baş edilebilir olmaktan çıkacaktır.

Bu duruma neler yol açtı? İstanbul dünyanın en kalabalık kentleri arasında 14. sırada. Mesafe kuralına uymayı zorlaştıran bir şeyi iç içe yaşıyoruz. Virüsün yayılmasına çok elverişli hayat şartlarına sahibiz. Kışı burada geçirmek üzere yoğun dönüşler oldu.

Kurallara uyumun azalmasıyla birlikte İstanbul’da salgın hızla tırmandı.

Karşılaştığımız ve tüm ülkeyi riske atacak durumun tarifi budur. Salgınla savaşta disipline ve uzun süreli başarıya ihtiyacımız var.
Kurallara uyabilmek için baş etmekte en çok zorlandığımız engel kalabalıktır. Sosyal mesafe kuralının uygulanabilir hale gelmesi pek çok durumda şartların iyileştirilmesine bağlıdır. Geçtiğimiz 6 gün boyunca bu konuda çalıştık.

Sorun teşkil eden konuları ele aldık. Toplu taşıma, pazar yerleri, alışveriş ortamları ve çeşitli kent ortamlarında kurallara uyulması için planlamaya gidilmesin

Toplu taşıma, pazar yerleri, alışveriş ortamları ve çeşitli kent ortamlarında kurallara uyulması için planlamaya gidilmesini istedik.
Toplu taşımaya ek seferler konması, kamu kurumlarında OSB’ler dahil özel sektörde iş saatlerini yine sosyal hareketlilik temasını azaltacak şekilde yeniden düzenlenmesi ele alınan konular arasındadır.

“Hareketlilik şu an olduğu gibi devam ederse…”

Bakan Koca, toplu taşımaların ve yer değiştirmelerin risk taşıdığını vurgulayarak, “Hareketlilik şu an olduğu gibi devam ederse, artış birken iki, iki iken dört şeklinde olmayacak. Bir kent üç, üç kent beş şeklinde olacak. Virüs bir kişiden ortalama üç kişiye bulaşıyor. Çözüm, artışın nedenini kontrol altına almaktır. Temel şart olarak maske, mesafe ve temizlik kuralına uyacağız” ifadelerini kullandı.

Bakan Koca, hareketlilikleri ve gidilecek mekan sayısını düşürerek virüsün kontrol altına alınacağını belirtirken, herkesin kendisini disiplin etmesi gerektiğini ifade etti.

“Tedbirden taviz vermeyin.”

Bakan Koca, işverenlere esnek mesai saatleri değişikliği önerisinde bulunurken, testi pozitif çıkanların filyasyon ekiplerine bir an önce bildirmeleri gerektiğini ve mecbur olmadıkça akraba ziyaretinin yapılmaması gerektiğini açıkladı.

Maske, mesafe ve temizlik tedbirlerini tekrar hatırlatan Bakan Koca, “Tedbirden taviz vermeyin” dedi.

“Yoğun bakım doluluk oranı yüzde 66”

Toplantı sonuna yakın gelen soruları cevaplayan Bakan Koca, İstanbul’da sağlık altyapısının güçlü olduğunu vurguladı ve son dönemde 7 bin yatak ilavesi yaptığını belirtti. Bakan Koca, yatak sayıları hakkında şu sözleri kullandı:

“Şu dönemde bir sorun olmadığını söyleyebilirim. İstanbul’da toplam yatak sayımız 48 bine yakın. Yoğun bakım yatak sayısı 9 bine yakın. İstanbul’da servis yatak doluluk oranı yüzde 55, yoğun bakım doluluk oranı yüzde 66. Solunum cihazları için yüzde 33, sadece Covid’li hastaların doluluk oranından bahsetmiyorum. Diğer hastalarında buradaki sayıya dahil olduğunu şu an ağır hastamız, yüzde 29-30’lar civarında. Bu çerçeveden baktığımız zaman 500-550 ağır hastadan bahsediyoruz. Halbuki 9 bine yakın yoğun bakım hastamız var. Yani 3’te 1 boş.”

“Salgın sadece Sağlık Bakanlığı’nın çözebileceği sorun değil”

Salgında sadece Sağlık Bakanlığının mücadele etmediğini belirten Bakan Koca, diğer bakanlıklar ve yerel yönetimlerle çalışarak ve mücadele ederek başarılı olunabileceğini ifade etti.

İçişleri Bakanlığının yakında yeni kararlar vereceğini ve gündemde olan müzik yasağını Bakan Koca, şu sözlerle değerlendirdi:

“Özellikle gece 12.00’den sonra müzikli ortamların yasaklandığını biliyoruz. Bunun daha erken saatlere çekilmesiyle ilgili Bilim Kurulu’nun önerisi oldu. Önümüzdeki günlerde İçişleri Bakanlığımız bir duyuru yapmış olur.”

“Büyükşehir Belediye Başkanımıza (İmamoğlu) geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum.”

Basın mensuplarının sorularını cevaplamaya devam eden Bakan Koca, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun toplantıya davet edilmediği iddialarını cevaplayan Bakan Koca, söz konusu toplantının ne pandemi toplantısı ne de İl Hıfzısıhha Kurulu toplantısı olduğunu açıkladı. Söz konusu toplantının aslında ilçe sağlık müdürleri ve başhekimlerin katıldığı  katıldığı İstanbul’un durumunu, hastane kapasitelerini ve filyasyonu değerlendirme toplantısı olduğunu açıklayan Bakan Koca, son olarak korona virüs tedavi gören İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı İmamoğlu’na geçmiş olsun dileklerini iletti.

“Bizim aşımız da muhtemelen nisan ayı itibarıyla devreye girer diye düşünüyoruz”

Bakan Koca, aşı çalışmaları üzerine konuşurken şu sözleri kullandı:

“Yerel aşıdan başlayayım. Yerel aşıyla ilgili 16 yerli aşımızın çalışması devam ediyor. Bu aşılardan faz çalışmasına, insan çalışmasına erken, çok yakın olan 3 aşı olduğunu söylemiştim. Bugün özellikle bizim ida dediğimiz deneysel araştırma laboratuvarımızı da bugün ziyaret ettim. Bu aşıların çalışmalarının yapıldığı bir yer. Hafta sonu için sterilize ve standardizasyon çalışmaları bitecek 1 aşı için. İstenen şekilde tamamlanırsa gelecek hafta muhtemelen ilk insan uygulamaları başlayabilir. Ama ondan önce 5 gün karantinaya alım süreci var ve bununla ilgili muhtemelen gelecek haftaya karantinaya alım süreciyle birlikte ilk insan uygulaması başlayacak.”

Yabancı aşı çalışmaları için şu sözleri sarf etti:

“Yurt dışından 2 aşı var. Biri Feizer’in biri Çin snovak aşısı. Bununla ilgili şu ana kadar herhangi bir komplikasyonun ciddi yan etkinin olmadığını, muhtemelen kasım sonunda bu anlamdaki bağışıklık durumu konusunda bilgilenmiş oluruz. Aralık ayında snovak dediğimiz virülansı azaltılmış olan aşıyı eğer başarılı olursa, 5 milyon doz uygulama şansımız olacak.”

Yerli aşı için çalışmaların halen devam ettiğinin altını çizen Bakan Koca, yerli aşıların Nisan ayında hazır olmasını umduğunu ve o güne kadar 3 4 aşının devreye girebileceğini ifade etti.

Yeni kısıtlamalar yok

Basın’dan gelen yeni kısıtlama sorusunu Bakan Koca, yeni kısıtlama düşünmediklerini tedbirlere uyma konusunda kararlılıkla devam edilirse başarılı olunacağını söyledi. Geçmişte Antep’te, Diyarbakır’da, Urfa’da, Mardin’de, Batman’da ve Ankara’da artan vaka sayıları sonrasında alınan tedbirleri hatırlatarak vaka sayılarının gerileyebileceğini söyledi.

“İstanbul’da test kapasitesini arttırdık”

Bakan Koca, erkenden gelen test sonuçlarının filyasyon için önemli olduğunu vurguladı. İstanbul’da test kapatasitesini arttıdıklarını açıklayan Bakan Koca şu sözlerle erken sonuç almanın önemini vurguladı:

“Başarılı olmak açısından öncelikle testleri mümkün mertebe en erken dönemde sonuçlandırmamız gerekiyor. İstanbul’un test kapasitesini çok arttırdık. 60 binin üzerinde test yapılıyor. 37 saatten 20 saate inmiş durumda. Biz bunu 3-4 saate indirmek istiyoruz. Testlerle ilgili vatandaşın numune alındığından itibaren ilk 4 saatten sonra 20 saatlik zaman diliminde HES koduna kısıt getirmiş olacağız. Vatandaşımız bunu bilmiş olsun.”

“Dünyada aşı arzı %20 oranında arttı.”

Dünya çapında grip aşısına arzların arttığını belirten Bakan Koca, ülkelerin aşı arz ve uygulama oranlarını karşılaştırdı. Ülkemizde 1 milyon 350 bin bir sipariş aşı sipariş verdiğini belirten Bakan Koca, bu yıl içinde temin edilen aşının 2,2 milyon olduğunu ve yeni hedeflerinin 3 milyonun üzerinde temin etme olduğunu açıkladı.

Yeni gelen grip aşılarında öncelik kimlere ait olacağının sorusunu Bakan Koca, Bilim Kurulu üyesi Ateş Kara’nın açıklayacağını söyleyerek konuşmasını bitirdi.

“Öncelikle Sağlık Çalışanlarımız Aşı Olacak”

Bilim Kurulu üyesi Ateş Kara, grip aşısının üretim sürecinin eylül – ekim ayında planlayarak başladığını açıklarlarken Türkiye’de geçen 4-5 yıllık süreçte 1 milyona yakın doz aşı kullanıldığını belirtti. Türkiye’ye gelen ilk doz sayısının 300 bin civarı olduğunu daha sonra 380 bine arttırdığını açıklayan Kara, hastalığın karşılaşma riski, ağır geçirme ve kayıp olma riskine göre planlar yapıldığını, ilk etapta çok yüksek riski olan kişilerin belirlendiğini söyledi. Kasım ayının ortasına-sonuna kadar aşının uygulanma olasılığının olduğunu belirten Kara, yaşların değerlendirmede ilk unsur, ilave hastalıkların 2. unsur olduğunu belirtti. Aşılar geldikçe düşük risk gruplarına yapılacağını da duyuran Kara, en önce en hassas olanlara yani riskli alanlarda çalışan sağlık çalışanlarının aşı olacağını duyurdu.

Önümüzdeki hafta riskli alanda çalışan sağlık çalışanlarının aşı olacağını duyuran Kara, ardından aşıları hamilelere yapacağını açıkladı.

1.5-2 ay içerisinde sürekli olarak Bağışıklık haritası çıkarmak istediğini belirten Bakan Fahrettin Koca, gelecek hafta il il açıklanabilecek bağışıklık haritası paylaşılacağını duyurdu.

İstanbul’un en riskli ilçeleri

Bakan Koca, İstanbul haritası üzerinden en riskli ilçeleri ve vaka oranlarını açıkladı.

Son 1 hafta içerisinde vaka artış oranı %62 olduğunu belirten Bakan Koca, bazı ilçeler ve oranlarını şöyle saydı:

“Büyükçekmece %123, Sarıyer %120, Bakırköy %104, Beylikdüzü %104, Bayrampaşa %99, Şişli %98… İlçelerde %29’a kadar artışın özellikle son 1 haftalık artış hızından bahsediyorum. Türkiye’deki hasta sayısının %40’a yakını İstanbul’da. Ağır hasta sayısı ise %30 civarında.”

Virüsün İstanbul’da artma nedeni…

İstanbul’un dünyanın 14. nüfus yoğunluğu olan kenti olduğunu belirten Bakan Koca, virüsün mutasyona uğrama durumuyla ilgili virülansını herhangi bir değişikliği olmadığını belirtti. Son mutasyonun bulaştırıcılığını arttırdığını söyleyen Bakan Koca, daha önce 15-20 dakika bir arada bulunulduğunda bulaşan virüsün artık daha kısa sürede bulaşması söz konusu olduğunun altını çizdi ve kısa süreli maskesiz kalmanın bile bulaşma riskini arttırdığını açıkladı ve kalabalık ortamlardan uzaklaşıp toplantıların 6-8 kişiden fazla olmaması konusunda uyarıda buundu.

Yurt içi ve Yurt dışı uçuşlarda HES kodu zorunluluğunu getirdiğini hatırlatan Bakan Koca, bu uygulamanın yaygınlaşması için çalıştıklarını açıkladı.

Okullar açılacak mı?

Bakan Koca, Okulların açılması konusundaki soru hakkında şu sözleri sarf etti:

“Okullarla ilgili şu an ciddi bir artışın olmadığını biliyoruz. Toplumun genelinden farklı bir artış olmadığını söyleyebiliriz. Önümüzdeki günler salgının seyriyle birlikte diğer sınıfların kademeli bir geçiş olması konuşulmuştu. Bununla ilgili önümüzdeki dönem salgının seyri belirleyecek. Şu an İstanbul özelinde baktığımızda ilave bir sınıfın Bilim Kurulunun önerisinin olmadığını söyleyebilirim. Şu ana kadar açılan sınıflarla ilgili ortalamalardan farklı bir pozitiflik oranının olmadığını söyleyebilirim. Zaten tercihe bağlı 2+5 şeklinde uygulama ile eğitim devam ediyor. Önümüzdeki haftalar Bilim Kurulunun kademelendirmeyi devam ettirme konusunda bir yaklaşımı yok.”

Bakan Koca, açıklamasının ardından teşekkür ederek açıklamayı bitirdi.