İngilizler İzinsiz Ata Tohumlarını Toplamışlar

İngiliz The Times gazetesinde yayımlanan haberde Türkiye’nin İngiliz koleksiyonundaki antik ve modern tohumlara el koyduğu yazıldı. Ankara’daki İngiliz Arkeoloji Araştırma Enstitüsü’nde tutulan ve Anadolu topraklarından toplanan ata tohumlarından oluşan koleksiyona Kültür ve Turizm Bakanlığı yetkililerince el konuldu. İngiliz The Times gazetesine de haber olan tohumların İngilizler tarafından herhangi bir yasal izin alınmadan toplandığı, tohumlara da yönetmelik gereği el konulduğu ortaya çıktı.

İngiliz The Times gazetesinde yayımlanan haberde Türkiye’nin İngiliz koleksiyonundaki antik ve modern tohumlara el koyduğu yazıldı. Haberde Ankara’daki İngiliz Arkeoloji Araştırma Enstitüsü’nde tutulan tarihi öneme sahip binlerce örneğin, 2 yıl önce hayatını kaybeden arkeobotanikçi Gordan Hillman’ın mirası olduğu belirtilirken, İngiliz Arkeoloji Araştırma Enstitüsü’nün başkanı Stephen Mitchell’in yazdığı mektuba da yer verildi. Haberde, yetkililerin 108 kutu arkeobotanik örnek ile 4 büfe dolusu modern tohum koleksiyonunu Ankara’daki devlet müzelerinde sergilenmek üzere götürdükleri, koleksiyonun bölgedeki binlerce yıllık arkeolojik alanlardan toplanan tohum ve botanik örnekler ile modern tohumlardan oluştuğu ifade edildi.

Kültür ve Turizm Bakanlığı Tohumlara El Koydu

Kültür ve Turizm Bakanlığı yetkililerinden alınan bilgiye göre, habere konu olan tohumlara, Türkiye’de yapılan kazılarda çıkarılması dolayısıyla ‘Yerel Çeşitlerin Kayıt Altına Alınması, Üretilmesi ve Pazarlanmasına Dair Yönetmelik’ gereği el konuldu. Yetkililer, 3 Eylül 2019 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yönetmeliğin 4’üncü maddesinde ‘Kayıt altına alınmış olan yerel çeşitler ile ilgili işlemler, bakanlığın izin ve denetimi altında gerçekleştirilir. Yerel tohumlar kamu malıdır’ hükmünün yer aldığına işaret etti.

The Times gazetesinde yayımlanan haberde, 73 yıldır Anadolu topraklarından toplanan bu tohumlara ait yasal izin belgelerin olmayışına hiç değinilmediğine dikkat çeken yetkililer, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın himayesi ve Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Prof. Dr. İbrahim Saraçoğlu’nun koordinatörlüğünde yürütülen ‘Ata Tohumu’ projesini hatırlatarak, “İngilizler, Amerikalılar ve Hollandalıların uzun yıllardır Anadolu’dan topladıkları ata tohumları yeniden, İbrahim Saraçoğlu’nun önderliğinde çıkarılan yönetmelikle Bakanlığımız yetkililerince bizzat geri alındı. 73 yıllık hakimiyet, bir gecede ülkemize geri kazandırıldı. Cumhurbaşkanımızın da bahsettiği gibi ‘Dünya beşten büyüktür’ ifadesinin bürokraside ve diplomaside sahada ve masada güçlü Türkiye’nin en son yapılan icra örneğidir. İngilizlerin herhangi bir izni olmadığı halde yıllarca gerek kazılardan gerek yüzey araştırmalarından topladıkları Türkiye Cumhuriyeti’nin kendi öz tohumları tekrar himayemiz altına alındı” değerlendirmesinde bulundu.

Ata Tohumu Nedir?

Milli tohum, yerli tohum veya ata tohumu adları ile anılmaktadır. Ata tohumu saf, doğal, yerel, geleneksel, atalık ve organik diye adlandırılan bir tohum çeşididir. Ata tohumu, genetiğiyle oynanmamış, döllenmiş hücredeki çekirdeğin DNA dizilimine herhangi bir müdahale yapılmamış, kimyasal maddelere maruz kalmamış, nesilden nesle aktarılabilen, atalarımızın kullandığı doğal tohumdur. Yerli tohum kendi tohumumuzdur.

Bu tohumlar doğal sebze, meyve, buğday, pirinç, mısır gibi ülkemizin toprak özelliklerine, hava koşullarına göre geçmişten bugüne aynı şekilde kullanılabilen tohumlardır. Yani, kendi bahçenizde ürettiğiniz ve yıllarca kullandığınız tohumlar, yerli, doğal, organik tohumlardır. Yerli tohumların ekilip, büyütülmesinin ardından en iyi gelişen bitkilerden bazıları olgunlaştıklarında tohumları alınmak üzere bırakılır ve mevsimine göre nesilden nesle ilk hali korunarak aktarılır.

Ülkenin tüm bölgelerinin toprak özellikleri, verimi, elverişliliği, coğrafi ve mevsimsel koşulları aynı değildir. Bu nedenle farklı bölgelerde, farklı yiyecekler üretilir, bu yiyecekler bölgelere has yiyecekler olur. Örneğin; yaz meyveleri sadece yazın, Ege Bölgesi’nde yetiştirilen bir sebze sadece o bölgede ya da o bölgeyle aynı toprak ve mevsim koşullarını sağlayan bir yerde üretilebilir. Bu da ancak doğal olan yerel tohumlarla mümkündür.

Ata tohumu kısır değildir, doğurgan ve süreklidir. Çiftçiler bu tohumlardan her sene tekrar tekrar verim alabilirler. Bu tohumlarla üretilen yiyecekler, sağlıklı, mineral ve vitamin bakımından zengin, oldukça lezzetli ürünlerdir. Üretimlerinde herhangi bir kimyasal madde kullanılmadığı için kısa sürede tüketilmeleri gerekmektedir.