Süveyş Kanalını Kapatan Gemi Kazasıyla İlgili Soruşturma Başlatıldı

Süveyş Kanalı’nda 6 gün süren kurtarma çalışmalarının ardından Ever Given gemisinin yüzdürülerek trafiğe açılmasının ardından ekonomik zararların karşılanması için başlatılan soruşturmanın tazmininin nasıl yapılacağı merak ediliyor.

Deniz ticaretinin en önemli noktalarından Süveyş Kanalı’nın Evergreen şirketine ait Ever Given adlı geminin kaza sonucu karaya oturarak deniz yolunu kapatması günlerce konuşuldu.

Mısır ve Hollandalı ekiplerin ortak çalışmasıyla birlikte geçtiğimiz gün kurtarma çalışmalarının 6. gününde Ever Given oturduğu karadan çıkarılarak başarıyla yüzdürüldü. Bu çalışmadan sonra Mısırlı yetkililer, dev konteyner gemisinin yaptığı kaza ve karaya oturması ile ilgili soruşturma başlatıldığını duyurdu.

Süveyş Kanalı İdaresi Müsteşarı Seyyid Şeişa, özel tv kanalına yaptığı açıklamalarda kaza yaparak karaya oturan gemi ile ilgili başlatılan soruşturmaya ilişkin bilgi verdi.

Şeişa, Süveyş Kanalı İdaresi’nin soruşturma çerçevesinde Ever Given gemisine çıkıp, geminin sertifikalarını, bakım, teçhizat ve kaza kayıtlarını, kaza anı ve öncesindeki ses kayıtlarının kopyalarını alacağını söyledi.

Geminin Kanal İdaresi’nin talep ettiği belge ve kayıtları hala teslim etmediğini kaydeden Şeişa, istenen belgelerin teslim edilmemesi ve soruşturmanın reddedilmesi durumunda gemiye el konulacağını belirtti.

Şeişa ayrıca soruşturmanın gemi kaptanının Kanal İdaresi kılavuzları tarafından verilen talimat ve uyarılara uyup uymadığının incelenmesini de kapsayacağını aktardı.

Tazminat sorunu kafaları karıştırdı

Geminin yüzdürülmesi ve kanalın trafiğe açılmasına rağmen bu süreçte yaşanan ekonomik zararın nasıl tazmin edileceği konusu hala belirsizliğini koruyor.

Kanalın kapalı kaldığı her gün Mısır ve dünya ekonomisine milyarlarca dolara mal oldu.

Mısır’ın günlük yaklaşık 10-15 milyon dolar zarara uğradığı tahmin edilirken, Evergreen şirketine ait gemi olan Ever Given’ın küresel ticarete verdiği günlük zararın ise 10 milyar dolar civarında olduğu belirtiliyor.

Süveyş Kanalı İdaresi Başkanı Usame Rabi, konuyla ilgili düzenlenen basın toplantılarında kurumun kanalın kapalı kaldığı sürede geçiş ücretleri, vergiler gibi çeşitli gelirlerin elde edilememesi neticesinde uğradığı zararlar için talep edeceği tazminatlarla alakalı sorulan sorulara cevap vermekten kaçındı.

Öte yandan Süveyş Kanalı İdaresi’nin politikasına göre kurum, kanaldan geçen gemilerde meydana gelebilecek herhangi bir arıza, kaza ya da zarardan sorumlu değil. Bu nedenle kanalda bekleyen gemilerin sahipleri, gemileri kiralayanlar, nakliyat şirketleri, nakledilen ürünlerin sahipleri gibi konuyla alakalı diğer tüm kesimlerin yaşadığı zararların da kim tarafından ve nasıl telafi edileceği belirsizliğini koruyor.

Henüz sigorta şirketlerinden gemi krizinin neden olduğu maliyetle ilgili net bilgiler elde edilemedi. Bu yüzden tazminatların değeri konusu da netlik kazanmadı.

Ekonomi uzmanları tarafından kaza nedeniyle gerek Süveyş Kanalı İdaresi gerekse diğer kesimlerin uğradığı zararın telafi edilmesinin aylar sürebileceği yorumları yapılıyor.

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi’nin Süveyş Kanalı ve Liman İşleri Danışmanı Muhab Memiş, 29 Mart’ta yaptığı açıklamada, söz konusu kaza ve sonuçlarından Süveyş Kanalı’nın ettiği zarar ve masraflardan geminin sahibi olan şirketin sorumlu olduğunu, beklemek zorunda kalan gemilerin cezalarından da sigorta şirketlerinin sorumlu olduğunu belirtmişti.

Neler olmuştu?

Tayvan Merkezli Evergreen firmasına ait Ever Given adlı dev nakil gemisinin kum fırtınası ve kötü hava koşulları nedeniyle görüş mesafesinin düşmesi sonucu 24 Mart’ta Süveyş Kanalı’nda kıyıya çarparak kaza yaptığı biliniyor.

Geminin dar kanalda sıkışarak geçiş yolunu kapatması neticesinde kanalın iki yakasında uzun gemi kuyrukları oluşmuş ve deniz trafiğinin durması nedeniyle ham petrol ve LNG sevkiyatlarında aksamalar yaşanmış ve bu süreçte gemi sosyal medyada mizah konusu olmuştu.

Daha sonra Hollanda kurtarma çalışmalarına katılacağını açıklamış ve Mısırlı yetkililer, daha önceden planladığı kurtarma çalışmalarına başlamıştı.